نتيجه گيري و تحليل در خصوص ميزان حضور مردم در پروسه هاي اجتماعي مانند انتخابات كه نياز به مشاركت اقشار و گروههاي مختلف جامعه دارد، متناسب با گوناگونی اقشار و افراد جامعه، تابع علت ها و دلايل گوناگون مي باشد كه بعضي عوامل تاثير گذار در روند آن آشكار و علني است و بعضی عوامل هم در لايه هاي زيرين اجتماع نهفته و عمدتا از ديدها مغفول مي ماند. انتخابات مجلس هشتم در 24 اسفند هشتاد و شش برگزار شد. وزير كشور تعداد واجدين شرايط را كه افراد 18 ساله و بالاتر بودند 43 ميليون نفر و تعداد راي دهندگان را 30 ميليون و درصد مشاركت را 60 درصد عنوان نمودند و مشاركت در تهران را 8/29 اعلان كردند.

       مقايسه آمارها نشان مي دهد كه ميزان مشاركت در بعضی از شهرهاي مركزي به نسبت قبل چند درصد كاهش داشته و از سوي دیگر ميزان مشاركت در انتخابات شوراهاي اسلامي و خبرگان در سال 85 به نسبت دوره قبل از آن داراي رشد چشمگيري بود. در زمينه تحليل آمار و دلايل كاهش حضور مردم در بعضی مناطق در انتخابات اخیر دلايل متعددي مي توان ذكر نمود که به چند مورد آن اشاره می نمایم:

        - گرو ههايي از جامعه در هر شرایطی خود را مقيد به حفظ انقلاب و اصول آن مي دانند و در اكثر موارد نجيبانه و با صبر و حوصله نظاره گر اعمال مسولین بوده و فرصت كافي به منتخبين خود مي دهند تا هر آنچه در چنته دارند به ميدان آورده و در صورت اشتباه بودن برآيند اين حركات، در انتخاب هاي بعدي عكس العمل و نظر خود را بسيار متمدنانه و محترمانه نشان مي دهند.

        با توجه به اينكه گرايش اكثر منتخبين ملت در پنج انتخابات اخیر از ميان اصولگرايان و به خصوص از جبهه متحد بوده، اين طیف از جامعه هنوز برآيند مثبتي از عملكرد اصولگرايان در ذهن دارند كه مي تواند نقطه قوتي براي اين جریان محسوب شده و بايد در جهت حفظ، تقويت و نگه داشت اين اعتماد تلاش نمايند.

        ولي گروههايي از مردم در برخورد با عملكرد حكومت به شكلي ديگر واکنش نشان مي دهند. گاهي به دنبال برنامه ها و اقدامات دولتمردان و مسئولين، نظرات و علائم اعتراضی واحدي در بين توده هايي از مردم آشکار می شود كه اغلب به صورت واكنشهاي قهرگونه مي باشد. در این مواقع اين افراد با عدم حضور در برنامه ها و مشاركت هاي  اجتماعي که تصور می کنند به نفع مدیران و مسولین تمام می شود گله گذاری و شکایت خود را اعلام مي كنند و گاهي براي تشخيص حد و حدود معقول يك فعل و اقدام توسط حكومت، اين واكنش ها قابل اعتناء و توجه بوده و به راحتي نبايد از كنار آن گذشت و در اين گونه موارد بايد قدري بيشتر درنگ نمود. شايد تورم ايجاد شده (بدون توجه به دلایل آن) به خصوص در بعضي اقلام اساسي به اين نحو در انتخابات اخیر تاثير گذار بوده است.

        -  طيف هايي از مردم پس از انقلاب و به مرور زمان گرايش به بعضي از سياسيون و احزاب سياسي فعال پيدا نموده اند. در حال حاضر درصدي از جامعه بصورت سنتي به جناح راست گرايش دارند و راي آنها همواره در سبد اين گروه ريخته مي شود و افراد و گروههايي از جامعه نیز به صورت سنتي به گروههاي چپ (اصلاح طلب) علاقمندند، ولي اقدامات و موضع گیری های غیر متعارف طيف چپ در سالهای اخیر باعث ریزش شدید حامیان سنتی آن شده است، اقداماتی مانند: عملكرد پرخطای اين جريان در مواحهه با منافع ملی ، نداشتن استراتژي ثابت و واحد ، مواضع ضد و نقيض ، حريم شكني ها،  تشکیل ائتلاف از گروههایی با مواضع صد در صد متضاد (از ... و ملی گراهها تا مجمع روحانیون ) كه مبناي منطقي نداشته و براي حاميان آنها نیز غیر قابل هضم و پذیرش بوده است ، عدم هارموني لازم در موضع گيريها مانند مطالب و اقدامات اخير آقايان خاتمي که در مجموع منجر به تردید در حاميان ثابت آنها براي ادامه همراهي و حمايت موثر از ایشان شده و در انتخابها با كمترين سطح انگیزه و رغبت ، از آنها جانبداری  میکنند.

       - از عوامل اصلي ديگر تغيير سن راي دهندگان از 15 به 18 سال بود. حضور اين گروه سني در صحنه انتخابات مي تواند مانند موتور محركه اي باعث فعال نمودن بسياري از انگيزه هاي خاموش و بي خيال در جامعه گردد به نحوي كه با ورود اين قشر به جرگه فعاليت ستادها، شور و شوق در صحنه رقابتها چندين برابر مي گردد و همين امر باعث مي شود كه حس مشاركت در لايه هايي از اجتماع كه به هر دليـل، ديـرتر فعـال مي شوند توسط انرژي و پتانسيل آزاد شده آنها  فعال و زنده گردد. مصداق اين مطلب را نيز در سالهاي قبل در بعضي از گروههاي سياسي و سعي آنها در جذب « راي اولي ها » شاهد بودیم كه از اين ظرفيت نهفته به نفع خود حداكثر بهره برداري را نمودند. ولي متاسفانه در انتخابات اخير با افزايش سن راي دهندگان و به دنبال آن تصويب قوانيني كه باعث محدوديت در شيوه رايج و معمولي تبليغات گرديد از شور و شوق رقابت ها و تبليغات كانديداها تا حد بسيار زيادي كاسته شد.

         - نزديكي موسم انتخابات به تعطيلات نوروز، با توجه به اينكه در دهه آخر ماه اسفند دغدغه اكثر خانواده هاي ايرانی آماده شدن براي تعطيلات نوروز و استقبال از سال جديد و خرید شب عيد ، مهيا نمودن مقدمات مسافرت و پذيرايي از ميهمانان نوروزي و ... مي باشد اين دغدغه غالب تر و اولي تر بر التهاب و شور و شوق رقابت هاي انتخابات مي گردد كه نمي توان تاثير منفي اين زمان را انكار كرد.